يکشنبه ۰۵ بهمن ۱۳۹۹ - 2021 January 24
کد خبر: ۳۴۵۰۶
تاریخ انتشار: ۲۳ دی ۱۳۹۹ - ۱۶:۱۲
ظریف:
وزیر امور خارجه با بیان اینکه بازگشت آمریکا به برجام بدون برداشتن تحریم‌ها نه‌تنها منفعتی برای ما ندارد، بلکه منفعت صرف برای آمریکاست، تصریح کرد: اروپا و آمریکا بدانند موضوعی را که یک بار مذاکره و توافق کردیم دوباره مذاکره نمی‌کنیم.اگر با دیگران می‌توانند مذاکره کنند، بروند از نو مذاکره کنند.

به گزارش   روابط عمومی جامعه اسلامی مهندسین به نقل از خبرگزاری فارس، رهبر معظم انقلاب در سخنرانی تلویزیونی ۱۹ دی درباره‌ گمانه‌زنی‌ها و مباحث جاری در فضای سیاسی کشور پیرامون رفتار جمهوری اسلامی در قبال برجام و وظایف آمریکا در این خصوص، گفتند «ما هیچ اصراری نداریم، هیچ عجله‌ای نداریم که آمریکا به برجام برگردد؛ اصلاً مسئله‌‌ ما این نیست که آمریکا به برجام برگردد یا برنگردد. آنچه مطالبه‌ منطقی ما و مطالبه‌ عقلانی ما است، رفع تحریم‌ها است؛ این حق غصب ‌شده ملت ایران است.» این جملات مواضعی بود که رهبر انقلاب آن را به عنوان «سخن پایانی و قطعی» جمهوری اسلامی اعلام کردند.
در همین خصوص پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR ذیل پرونده «حرف قطعی» موضع جمهوری اسلامی در زمینه‌ تحریم‌ها و برجام را در گفت‌وگو با محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه بررسی کرده است.

ظریف در این گفت‌وگو با بیان اینکه صرفاً بازگشت به برجام برای آمریکا کافی نیست، بلکه باید تحریم‌ها را بردارد، خاطرنشان کرد: برجام مثل یک در گردان نیست که شما از یک طرف وارد و از طرف دیگر خارج بشوید. بالاخره روابط بین‌الملل قاعده دارد.

وزیر خارجه در بخشی از این گفت‌وگو با اشاره به تحریم ۵۰ شرکت چینی توسط ترامپ در چهار سال گذشته، عنوان کرد: شرکای ما ضربه و ضرر دیدند و این ضررها هم باید جبران بشود.

رئیس دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: اگر آقای بایدن دستور اجرایی امضا بکند، ما هم امضا می‌کنیم. هر وقت اجرا کردند ما هم اجرا می‌کنیم. این مراحلی است که کاملاً مشخص تدوین ‌شده و فقط هم دستوری نیست. این آمریکاست که خارج‌ شده و باید تعهداتش را انجام بدهد. همان‌طور هم که رهبر انقلاب فرمودند بازگشت به برجام اصل نیست، اجرای تعهدات اصل است.

ظریف همچنین گفت: شهید بزرگوار ما سردار سلیمانی را با بُزدلانه‌ترین روش در نیمه‌‌ شب در یک اتومبیل غیرجنگی به ‌وسیله‌ پهپاد زدند که نشان‌دهنده‌ بُزدلی بود و شرم ابدی برای ترامپ شد؛ ولی بعد از این خسارت عظیم، کماکان مقاومت سربلند ایستاده و ادامه می‌دهد.

وزیر امور خارجه در پاسخ به این پرسش که اگر طرف‌های برجام، بخواهند شرایط جدیدی برای برداشتن تحریم‌ها مطرح کنند، موضع ما چه خواهد بود؟ تصریح کرد: به ‌هیچ ‌وجه حق ندارند چنین کاری بکنند.

مشروح این گفت‌وگو را در زیر می‌خوانید.
سؤال: یکی از موضوعاتی که رهبر انقلاب در سخنرانی تلویزیونی‌شان در سالروز قیام ۱۹ دی مطرح کردند، بحث توقف تحریم‌ها علیه ملت ایران بود. به‌عنوان سؤال اول، چرا غربی‌ها و مشخصا دولت آمریکا موظفند همه‌ تحریم‌ها علیه ملت ایران را بردارند؟ و چرا برچیده‌ شدن تحریم‌ها بر بازگشت آمریکا به برجام اولویت دارد؟
ظریف: آمریکایی‌ها بعد از اینکه از برجام خارج شدند، هم تحریم‌های گذشته را برگرداندند و هم اینکه با عناوین جدید تحریم‌ها را دشوارتر کردند. لذا صرف بازگشت آمریکا به برجام در شرایط کنونی کفایت نمی‌کند. به‌خاطر اینکه برجام در شرایطی مذاکره شد که نوع دیگری از تحریم‌ها علیه ایران مطرح بود و رفع آن تحریم‌ها در داخل برجام تشریح شد؛ یعنی هدف برجام هم این بود که آن تحریم‌ها را بردارد.

امروز برای اینکه آن شرایط فراهم بشود، صرفاً بازگشت به برجام برای آمریکا کافی نیست، بلکه باید تحریم‌ها را بردارد یعنی نه اینکه بگوید مثلاً‌ من عین کلمات برجام را اجرا می‌کنم.

ترامپ در این چهار سال تلاش کرد که برجام را از محتوا تهی بکند و تحریم‌هایی را تحمیل بکند که اگر آمریکا به برجام برگردد هم آن تحریم‌ها کماکان باقی بماند. مثلاً بانک مرکزی و وزارت نفت ما را از تحریم‌های تحت عنوان هسته‌ای خارج کردند و با عنوان تروریسم تحریم کردند. اصلاً عناوین و نحوه‌ انتصاب تحریم‌ها را هم عوض کردند.

*در چهار سال گذشته، هدف ترامپ نابود کردن برجام بود/ آمریکا باید تعهداتش را انجام دهد، بازگشت آن به برجام یک مسئله ثانوی است
رهبر انقلاب همین فرمایشات در سخنرانی اخیرشان را به ما نیز فرموده بودند و ما هم بر اساس آگاهی‌ که از دیدگاه ایشان داشتیم از مدت‌ها قبل اعلام کردیم آنچه که باید آمریکا انجام بدهد، انجام وظیفه‌هایی است که چهار سال از آن تخطی کرده و اول از همه باید آن کار را انجام بدهد. هر چند اوباما هم خیلی با تعهد به وظایف خودش عمل نکرد؛ اما در چهار سال گذشته، هدف ترامپ نابود کردن برجام بود. آمریکا اول باید تعهداتش را انجام بدهد، بعد موضوع بازگشت آمریکا به برجام یک مسئله‌ ثانوی است. موضوع اصلی این است که روابط اقتصادی ما با کشورها عادی بشود.

اگر به برجام و قطعنامه‌ ۲۲۳۱ نگاه کنید، تعهدی که آنجا وجود داشته در واقع عادی‌ سازی روابط اقتصادی ایران با دنیا بوده که به‌ دلیل تحریم‌های آمریکا و اتحادیه‌‌ی اروپا و به ‌دلیل تبعیت بسیاری از آمریکا، بدون هیچ منطق قانونی‌ غیرعادی شده بود و در این چهار سال هم با فشارهایی که ترامپ آورد این وضعیت ادامه پیدا کرد. لذا خواست رهبر انقلاب، مسؤولان کشور و مذاکره‌کنندگان همین است که مهم‌ترین اولویت، برداشته‌شدن تحریم‌هاست. بعد از آن بحث ورود آمریکا به برجام مورد توجه قرار می‌گیرد.

*شرط کافی این است که ما آثار اقدامات آمریکا را ببینیم
سؤال: همان‌طور که می‌دانید آمریکا و اروپا برای رفع تحریم‌ها باید یکسری گام‌های عملی بردارند. این اقدامات چیست؟ چه خسارت‌هایی از ناحیه‌ خروج آمریکا از برجام به ما وارد شده و این خسارت‌ها چگونه قابل جبران هست؟
ظریف: گام‌های عملی‌ این است که باید روابط اقتصادی ایران با جهان عادی بشود؛ یعنی حل و فصل تمام اقداماتی که آمریکا کرده و باعث‌ شده رابطه‌ اقتصادی با ایران را محدود بکند. ما با آمریکا کاری نداریم.
اما اگر بخواهیم وارد جزییات بشویم، باید محدودیت‌هایی که برای فروش نفت ایران ایجاد کردند را بردارند. نفت ایران مشتری دارد، ولی آمریکایی‌ها با روش‌های زورمندانه و فشار مانع شدند که مشتری‌ها نفت ایران را خریداری کنند. خب این هم باید متوقف بشود.

باید روابط بانکی ما به حالت اولیه برگردد. باید قراردادهایی که ما داشتیم با شرکت‌های مختلف اجرایی بشود. باید طرف‌های مختلف کارگزاری‌های بانکی ما به حالت اول برگردند. مشکلاتی که برای حمل ‌و نقل و بیمه‌ ما بوده باید برگردانند.
به‌ عبارت دیگر، آنچه که در ضمیمه‌ دوم برجام هست تأکید بر آثار اقدامات دارد. نه فقط اینکه آقای بایدن یک متنی را امضا بکند. امضا ضروری است، اما این فقط شرط لازم است. شرط کافی این است که ما آثار اقدامات آمریکا را ببینیم.

هم در برجام، هم در بحث تعهدات اتحادیه‌ اروپا و هم در بحث تعهدات آمریکا مطرح و تأکید شده است. حرفی که ما در چهار سال گذشته به اروپایی‌ها زدیم این است که درست است شما یکسری امضا کردید و یک رشته تحریم‌ها را برداشتید، اما مردم ایران اثری نمی‌بینند. الان مردم ایران می‌بینند که شرکت‌های اروپایی ایران را ترک کردند. این‌ها اثراتی است که ما باید ببینیم.

* برجام مثل یک در گردان نیست که شما از یک طرف وارد و از طرف دیگر خارج بشوید/ ۵۰ شرکت چینی هم توسط آقای ترامپ در چهار سال گذشته تحریم شدند
در مورد خسارت نیز رهبر انقلاب هم در فرمایشاتشان به ما، هم در سخنرانی عمومی‌شان فرمودند که موضوع خسارت از موضوعاتی است که باید در مراحل بعدی مورد بحث قرار بگیرد. واقعاً هم باید مشخص باشد که برجام مثل یک در گردان نیست که شما از یک طرف وارد و از طرف دیگر خارج بشوید. بالاخره روابط بین‌الملل قاعده دارد. اقدامات آمریکا باعث خسارت بر مردم ایران شده و حتماً در مراحل بعدی موضوعاتی که مورد نظر ما هست برخی سوءاستفاده‌هایی است که شاید انجام بدهند و همین‌طور جلوگیری از تکرار اقدامی است که آمریکا کرد.

ما نباید فراموش کنیم که پنجاه شرکت چینی هم توسط آقای ترامپ در چهار سال گذشته تحریم شدند و شرکای ما ضربه و ضرر دیدند. این ضررها هم باید جبران بشود.

*حضور آمریکا در برجام تنها در صورتی مفید است که مزایای اقتصادی برای ایران داشته باشد

سؤال: در بین صحبت‌های رهبر انقلاب یک گزاره‌ای وجود دارد که مسئله‌ ما بازگشت آمریکا به برجام نیست، بلکه رفع تحریم‌های ظالمانه است. آیا‌ بازگشت آمریکا به برجام برای ما فوایدی هم دارد؟
ظریف: بعد از قطعنامه‌ی ۲۲۳۱، حضور آمریکا در برجام تنها در صورتی مفید است که مزایای اقتصادی برای ایران داشته باشد. هدف جمهوری اسلامی از حضور آمریکا در برجام با ۲۲۳۱ محقق شده؛ یعنی قطعنامه‌ها لغو شدند. الان آمریکا می‌تواند این امتیاز را با واردشدن به برجام دوباره به دست بیاورد و این امتیازی نیست که به ما می‌دهد، بلکه امتیازی است که برای خودش به دست می‌‌آورد که بر اجرای برجام می‌تواند نظارت بکند.

لذا بازگشت آمریکا به برجام بدون برداشتن تحریم‌ها نه‌ تنها منفعتی برای ما ندارد، بلکه منفعت صرف برای آمریکاست.
 * نه‌ تنها به عهدشان وفا نکردند، بلکه تخلف هم کردند

سؤال: مسئله‌ دیگری که در بیانات رهبر انقلاب و سایر مسئولان هست، موضوع تعهدات متقابل است. تحلیل شما از قانون مجلس و اقدام اخیر دولت چیست؟ وزارت خارجه و دولت در قبال برگشت تعهدات در حوزه‌ برجام چه برنامه‌ای دارند؟
ظریف: ما یک روندی را بعد از خروج آمریکا از برجام شروع کردیم و دو دور این روند را نهایی کردیم. در آذرماه ۹۷ به اروپایی‌ها نامه نوشتیم و گفتیم ما تا حالا دو دوره به شما فرصت دادیم، (از اردیبهشت ۹۷ تا آذر ۹۷، بیش از شش ماه) اگر الان راهی پیدا نکنید ما شروع به اجرای حقمان در ماده‌ی ۳۶ می‌کنیم. شش ماه دیگر هم فرصت پیدا کردند تا نزدیک به اردیبهشت ۹۸ که از آن زمان ما شروع کردیم و اقدامات خودمان را در پنج مرحله اجرایی کردیم. این پنج مرحله را هم با هماهنگی هیأت عالی نظارت بر برجام که بر اساس دستور رهبر انقلاب بعد از پذیرش برجام عملیاتی شده بود طراحی و اجرایی کردیم و در مرحله‌ پنجم اعلام کردیم که به جز نظارت آژانس ما هیچ محدودیت دیگری از برجام را قبول نداریم.

آن‌ها نه‌ تنها به عهدشان وفا نکردند، بلکه تخلف هم کردند. البته ما همواره اعلام کردیم که می‌توانیم در صورت اجرای تعهدات طرف مقابل با توجه به اینکه کشور قانونمداری هستیم و به عهدمان وفا می‌کنیم، به تعهداتمان برمی‌گردیم. لذا این اقدام از اردیبهشت ۹۸ شروع شد و در پنج مرحله پیش رفت. مرحله‌ آخرش در اواخر سال ۹۸ بود و ما رسماً به اعضای برجام اعلام کردیم که دیگر ما تعهدی نسبت به محدودیت‌های هسته‌ای‌مان نداریم؛ یعنی ما همان زمان هم می‌توانستیم غنی‌سازی ۲۰ درصد را اجرا بکنیم و امکانش را هم داشتیم، کما اینکه با فاصله‌ی بسیار اندکی از مصوبه‌ی مجلس این کار انجام شد.

*وقتی مصوبه‌ مجلس تبدیل به قانون شد، همه تابع قانونیم
اما دولت در مورد مصوبه‌ مجلس نظرات متفاوتی داشت و ما آن نظرات را ابراز کردیم، ولی وقتی مصوبه‌ مجلس تبدیل به قانون شد، همه تابع قانونیم. اصلی که ما را هدایت می‌کند قانون است. همان زمانی که مصوبه‌ی مجلس تصویب شد، من در یک اجلاس بین‌المللی که به ‌صورت وبیناری شرکت می‌کردم، اعلام کردم که اگر مراحل قانونی این مصوبه طی بشود ما اجرا می‌کنیم. وقتی هم مراحل قانونی طی شد، ما اجرا را شروع کردیم. در اجلاس وزرای ۱+۴، من به ‌صراحت گفتم شما ادعا می‌کنید که کشورهای دموکراتیکی هستید، چطور از ایران می‌خواهید که مهم‌ترین اصل دموکراسی که رعایت نظرات نمایندگان مردم هست را عمل نکنیم؟
رهبر انقلاب هم در جلسه‌ای فرمودند که مصوبه‌ مجلس باید اجرا بشود. آقای دکتر روحانی و آقای دکتر صالحی هم گزارش دادند که به آژانس اعلام ‌شده و اجرا می‌شود. اگر خاطرم باشد جلسه روز شنبه بود و دوشنبه ساعت ۱۱ صبح این اقدام انجام شد.
دولت آیین‌نامه‌ای را تصویب کرد و بر اساس آن آیین‌نامه کار سازمان انرژی اتمی شروع شد. بحمداللّه توفیقاتی که سازمان انرژی اتمی در پنج سال گذشته در چارچوب برجام کاملاً مبتنی بر تعهداتمان و بعد از شروع اجرای ماده‌ ۳۶ داشته، این امکان را به ما داد که همه‌ مصوبات مجلس را در ظرف‌های زمانی که دولت و مجلس توافق و تعیین می‌کنند، اجرا کنیم و به همین ترتیب هم تا حالا پیش رفتیم.

تولید غنی‌سازی ۲۰ درصد شروع شده و ما موارد را اعلام کردیم. بقیه‌ موارد هم بر اساس چارچوب‌هایی که تعیین‌شده و بر اساس منافع ملی پیش خواهد رفت. زما‌بندی آن را هم دولت در آیین‌نامه‌ اجرایی‌اش مشخص کرده که ان‌شاءاللّه عملی خواهد شد.

* اگر آقای بایدن دستور اجرایی امضا بکند، ما هم امضاء می‌کنیم

سؤال: یک نکته‌ای که در صحبت‌های رهبر انقلاب مطرح بود «تعهد در مقابل تعهد» است. در مورد تعهدات طرفین صحبت شد، ولی نقشه‌ راه ما در قبال تعهد احتمالی چه خواهد بود؟
ظریف: همان‌طور که عرض کردم فرمایشات عمومی و خصوصی‌ رهبر انقلاب یکی است. لذا به ما قبلاً هم دستور داده بودند و ما هم بر اساس ارشادات ایشان سیاست بیانیه در برابر بیانیه، امضا در برابر امضا، اجرا در برابر اجرا را انجام دادیم. اگر آن‌ها می‌خواهند به برجام برگردند و تعهداتشان را انجام دادند، ما هم تعهداتمان را انجام می‌دهیم. اگر آقای بایدن دستور اجرایی امضا بکند، ما هم امضا می‌کنیم. هر وقت اجرا کردند ما هم اجرا می‌کنیم. این مراحلی است که کاملاً مشخص تدوین ‌شده و فقط هم دستوری نیست. این آمریکاست که خارج‌ شده و باید تعهداتش را انجام بدهد. همان‌طور هم که رهبر انقلاب فرمودند بازگشت به برجام اصل نیست، اجرای تعهدات اصل است.

*سیاست فشار حداکثری نه ‌تنها شکست خورد، بلکه شکست فجیعی خورد

یک نکته‌ای را هم عرض بکنم؛ در چهار سال گذشته یک بار دیگر ثابت شد که فشار بر ایران کار نمی‌کند. آمریکایی‌ها واقعاً فکر می‌کردند فشاری که در دوره‌های گذشته بر ایران وارد شده، کافی نبوده و عنوان آن را فشار حداکثری گذاشتند. خیال می‌کردند اگر فشار حداکثری بیاورند تأثیر می‌گذارد. اگر خاطرتان باشد در اردیبهشت ۹۷ که از برجام خارج شدند، پیش‌بینی آقای بولتون، مشاور امنیت ملی وقت آقای ترامپ این بود که ایران نمی‌تواند چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب را برگزار کند. خب دیدند که مردم ما با صلابت نه‌تنها چهلم که چهل‌ و یکمین و چهل‌ و دومین سالگرد پیروزی را هم برگزار کردند و در آینده ان‌شاءالله برگزار می‌کنند.

شهید بزرگوار ما سردار سلیمانی را با بُزدلانه‌ترین روش در نیمه‌‌ شب در یک اتومبیل غیرجنگی به ‌وسیله‌ پهپاد زدند که نشان‌دهنده‌ بُزدلی بود و شرم ابدی برای ترامپ شد؛ ولی بعد از این خسارت عظیم، کماکان مقاومت سربلند ایستاده و ادامه می‌دهد.

تاکنون هفت رئیس‌جمهور آمریکا سعی کردند بر ایران فشار بیاورند، ولی شکست خوردند. امروز همه‌ دنیا می‌‌گوید سیاست فشار حداکثری نه ‌تنها شکست خورد، بلکه شکست فجیعی خورد.

*می‌گفتیم موشک ربطی به برجام ندارد

سؤال: اگر طرف‌های برجام، بخواهند شرایط جدیدی برای برداشتن تحریم‌ها مطرح کنند، موضع ما چه خواهد بود؟
ظریف:  به‌هیچ ‌وجه حق ندارند چنین کاری بکنند. اولاً موضوع برجام موضوع هسته‌ای ایران بود و موشکی ربطی به این نداشت و اگر قطعنامه‌ شورای امنیت هم اشاره‌ای به موشکی کرده بود، به موشک دارای کلاهک هسته‌ای اشاره کرده بود. وقتی ایران سلاح هسته‌‌ای نداشته باشد، موشک دارای کلاهک هسته‌ای هم دیگر معنی نمی‌دهد. لذا اصلاً موضوعیت ندارد، ضمن اینکه خط قرمز ما هم است. ثانیاً طرف‌های برجام که سالانه بالای صد میلیارد دلار سلاح به منطقه می‌فروختند، در موقعیتی نبودند که به ایران بگویند شما ابزار دفاعی‌ات را از دست بده. وقتی آن‌ها این بحث را مطرح می‌کردند ما علاوه بر اینکه می‌گفتیم موشک ربطی به برجام ندارد، می‌گفتیم آیا شما حاضرید فروش تسلیحاتتان به منطقه را متوقف کنید؟ آیا کشورهای منطقه حاضرند هزینه‌ی نظامی‌شان را به هزینه‌ی نظامی ایران برسانند؟

*اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها باید بدانند ما موضوعی را که یک بار مذاکره و توافق کردیم، دوباره مذاکره نخواهیم کرد

اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها باید بدانند ما موضوعی را که یک بار مذاکره و توافق کردیم، دوباره مذاکره نخواهیم کرد. قاعده‌ مذاکره این نیست. آن‌ها باید سیاست زیاده‌خواهی را کنار بگذارند. اگر با دیگران می‌توانند مذاکره کنند، بروند از نو مذاکره کنند. آمریکایی‌ها یک اصطلاحی دارند که می‌گویند آنچه مال من است که مال من است، ولی آنچه مال تو است قابل مذاکره است. اگر این قاعده را با دیگران به‌کار می‌برند باید این نکته را متوجه باشند که چنین قاعده‌ای را با ایران به‌عنوان قدیمی‌ترین ملت جهان هیچ‌گاه نمی‌توانند انجام بدهند.
 انتهای پیام/

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر: